İHLAS SON DAKİKA - ‘Barbekü - Aroma Çeşnili Mısır Cipsi’nin ambalajında, domates üzerine yerleştirilen ‘haç figürü’ tüketiciden de büyük tepki alınca marka geri adım atmak zorunda kaldı. Haç’sız ambalajlarla satışa çıkacak ürünler, önümüzdeki günlerde raflara yeniden koyulacak. 

Doritos Fritos’un yeni ürünlerinden ‘Barbekü - Aroma Çeşnili Mısır Cipsi’nde ‘haç’ sembolü kullanıldığı ortaya çıktı. Mangal üzerinde üç domates ve üç biberin yer aldığı ‘Fritos Barbekü’ cips paketi üzerinde, sıralı domateslerden birinde fark edilen figürün, onlarca farklı domates cinsi içerisinden özellikle seçildiği iddia edilirken, bazı reklam uzmanları da reklamda ‘bilinçaltını etkilemeyi’ amaçlayan Subliminal tekniğinin kullanıldığını ileri sürdü.

FRİTOS’TAN HAÇ ÇIKTI

Pepsi Cola iştiraki olan ABD’li Fritolay - Doritos’un son ürünündeki haç figürü, dikkatli tüketicinin gözünden kaçmadı. Doritos cips markasının satışa sunduğu son ürünlerinden ‘Fritos Barbekü-Aroma çeşnili Mısır Cipsi” paketinde domatese işlenmiş haç işareti, firmaya çok sayıda tüketici şikâyetine neden oldu. Markanın, barbekü fotoğrafına yer verdiği ürün ambalajında, üç domates ve üç adet biber yanyana bulunuyor. Ortada bulunan domateste ise Hristiyanlığın kutsal sembolü haç figürü taşıyor. Uzmanlara göre figür, bilgisayar ortamında bilinçli olarak Subliminal tekniğiyle hazırlanmış.

FRİTOLAY: AMBALAJ DEĞİŞECEK

İddialarla ilgili Yeni Şafak’a konuşan Fritolay yetkilileri ise olayda bir kasıt olmadığını açıklarken, diğer taraftan da paketin değiştirileceğini açıkladı. Tüketicilerden bu yönde tepki aldıklarını doğrulayan müşteri hizmetleri, “Kasıtlı bir durum söz konusu değil. Ancak buna rağmen önümüzdeki günlerde ürünün paketinin değiştirilmesine karar verilmiştir” dedi. Müşteri hizmetlerinden yapılan açıklamada, daha önce de konuyla ilgili çok sayıda şikayet alındığı bilgisi verilirken paketlerin de Türkiye’de tasarlandığı belirtildi.

AÇIKÇA PROPAGANDA

Tüm İlahiyat Fakülteleri ve Yüksek İslam Enstitüsü Merkezi (TİYEMDER) Başkanı Selahattin Yazıcı, Hristiyan haçının çok sayıda farklı figürle temsil edildiğini belirterek, reklamda kullanılan ve bariz biçimde fark edilen figürün ‘Bizanz Haçı’ olduğunu söyledi. Yazıcı, haçın domatese bilinçli olarak yerleştirildiğini savunarak “Bu net biçimde bilinçli olarak hazırlanmış Bizans veya gamalı haçtır. Haçın orijinalidir. Bu işleri yapmak için çeşitli ülkelerde faaliyet gösteren çok sayıda kişi var. Yaptığımız saha çalışmalarında da benzerlerini gördük. Çok bilinçli ve propaganda amaçlı hazırlanmış bir resimdir” dedi.

TAM BİR HAÇ FİGÜRÜDÜR

İlahiyatçı Yazar Prof. Dr. Abdülaziz Bayındır da, figürün net bir haç sembolü olduğunu söyledi. Şeklin propaganda amaçlı hazırlandığını söyleyen Bayındır, buna rağmen tepki vermenin doğru olmayacağı kanısında olduğunu belirterek, “Evet bu tam bir haç figürüdür. Aşağı uzantısı biraz da uzun yapılmış. Ben o kadar tepkiyle karşılık vermeyeceğim. Herkesin dini propaganda hakkı vardır. Doğal karşılamak lazım… Ali İmran suresi 186. Ayet açıktır. “Andolsun ki, mallarınız ve canlarınız konusunda imtihana çekileceksiniz; sizden önce kendilerine kitap verilenlerden ve müşriklerden birçok üzücü sözler işiteceksiniz. Eğer sabreder ve takvâ gösterirseniz, muhakkak ki bu, (yapılacak) işlerin en değerlisidir” diyor Allah…” dedi.

BARBEKÜ DOMATESİ BİLE DEĞİL

Doritos’un ürünün Fritos,haç figürünü kullandığı ambalajda ‘Barbekü’ çeşnisiyle tüketiciye ulaşırken, ambalajda kullanılan domates türünün ‘Barbekülük domates’ olmadığı da ortaya çıktı.  Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ruhsar Yanmaz, barbekülük olarak bilinen domatesin ‘Biftomato’ olarak adlandırıldığını ancak amlajdaki fotoğrafın bu cins olmadığını belirtti. Yanmaz, 200 farklı domates çeşidi bulunduğunu söyleyerek, “Domatesler, 2 odacık ile 8 odacık arasında farklı odacık sayısına sahiptir. 4 odacıklı domateslerde bu şekle yakın bir figür oluşabilir. Ancak içi beyaz olmaz. Öte yandan fotoğraftaki domates ‘Barbekü’ olarak isimlendirilse de ambalajda yer alan domates ‘Biftomato’ olarak bilinen barbekü cinsi domates değildir” diyor.

SUBLİMİNAL REKLAM YAPILMIŞ

Çok sayıda ürünün ambalaj tasarım çalışmalarını gerçekleştiren Sallanan Fil Reklam Ajansı’nın Kurucu ve görsel efekt uzmanı Serhan Akalın’a göre, ürün yüzde 90 photoshop mahsülü… Akalın, ambalajda kullanılan yöntemin ‘Subliminal Reklam’ tekniği ile hazırlandığını belirterek, gerçekte domates bu şekle sahip olsa bile, haç figürüyle çakışması için özel tasarımla figür belirginleştirilmiş” dedi

FOTOĞRAFIN ORİJİNALINI GÖSTERSİNLER

Görsel Efekt Uzmanı Serhan Akalın, “Bizce phoshop darbesi yapıldığına inanıyoruz. Reklamcı gözüyle baktığımda ben de tesadüfen gördüm. Subliminal teknik gereği domates şekli öyle olsa bile ayrıca bilgisayar tekniği ile kontrast oranlarıyla oynanmış. Bunun böyle olup olmadığını anlamının ve markanın bu iddiayı üzerinden atmasının en güzel yolu da, ambalajda kullanılan domates fotoğrafının orijinalini kamuoyu ile paylaşmasıdır. Eğer orijinal fotoğrafı gösterirlerse, üzerinde nasıl değişiklik yapıldığı ortaya çıkacaktır” dedi.

SUBLİMİNAL REKLAM NEDİR?

Subliminal Teknik bilinçaltı reklamcılık olarak tercüme ediliyor. Yöntem reklamlarda, bilinçaltına gizli mesaj ve resimler göndererek, tüketiciyi etkilemeyi hedefliyor. Gözle görülmeyen bu mesaj ve resimler bilinçaltına ulaşıyor ve tüketici üzerinde normal bir reklamdan çok daha yüksek oranda etki bırakıyor. Amerika’da yasaklanan bu reklam tekniği Türkiye’de ‘gizli reklam’ başlığı altında yasaklanmış durumda.